Afscheid nemen zit in alles
Wie kent het niet dat gevoel, die intense emotie wanneer je een dierbare verliest. De een wordt er voor het eerst op jonge leeftijd mee geconfronteerd de ander als hij al wat ouder is. Pijn om het gemis, verdriet om wat er niet meer is.
Zijn er gradaties in de beleving van afscheid? Uiteraard. Zo kan het verlies minder hard aankomen wanneer je de kans krijgt los te laten en afscheid te nemen tijdens een periode van ziekte, of wanneer het iemand betreft die verder van je af staat, maar het voelt ook anders wanneer het gaat om iemand die een mooi en rijk leven heeft gekend.
Deze omstandigheden kunnen de pijn verzachten maar kunnen nog steeds tranen doen vloeien. Het loslaten kan in deze omstandigheden wel makkelijker gaan, maar het verdriet is even zozeer voelbaar.
Zelf heb ik mijn zoon verloren toen hij slechts 1,5 jaar oud was. Hij is verdronken in bad. Degene die op hem moest passen, had hem alleen gelaten. Zijn plotselinge overlijden heeft diepe wonden bij mij achter gelaten. Gevoelens van haat, onbegrip en machteloosheid overspoelde mij in de eerste periode na zijn dood. Uiteindelijk kwam er een besef dat degene die voor zijn dood verantwoordelijk was, ook een manier zou moeten vinden hiermee te leven.
Volgend jaar zou hij 22 jaar zijn geworden. Door de jaren heen is het sterven van Antoin steeds minder zinloos geworden. Had ik bijvoorbeeld dezelfde liefdevolle vader kunnen zijn voor mijn twee andere kinderen? Zou ik dan ook net zo bewust na mijn scheiding hebben gekozen voor co-ouderschap? Of heeft het korte leven van Antoin mij doen inzien dat de tijd die je met je kinderen mag doorbrengen, heel kostbaar is.
Nog steeds ligt er op verlies van een kind een taboe. Mensen vinden het moeilijk er met je over te praten, omdat het hun zelf raakt of omdat ze denken je daarmee te kwetsen. Het onderwerp wordt al snel gemeden en soms gaan mensen je zelfs helemaal mijden. Een gemiste kans, want rouwende ouders, hoe lang het ook geleden is, zullen altijd willen blijven praten over hun kind. Bij ieder woord wordt immers bevestigd dat hij (of zij) heeft geleefd. Het maakt de liefde voor hun kind tastbaar.
Waarom ligt er zo'n taboe op afscheid? Overlijden is wellicht een definitieve vorm van afscheid (hoewel je daarover kunt redetwisten) maar zonder dat we het ons realiseren nemen we dagelijks van iets afscheid. Als bijvoorbeeld vrienden gaan verhuizen of ruzie er voor zorgt dat een vriendschap ten einde komt. Afscheid van een partner middels een scheiding, afscheid van je collega's wanneer je naar een andere werkgever of met pensioen gaat. Afscheid van je jeugd, je huis, je favoriete band die er mee ophoudt, afscheid van je kind die niet langer kind is, maar doorgroeit naar jong volwassene. Afscheid van de dag die is geleefd, op weg naar een nieuwe dag, afscheid van slechte gewoonten... Afscheid nemen zit in alles. Waarom dan toch dat taboe?
Afscheid kan verdrietig zijn maar daarom hoeft het niet onbespreekbaar te zijn? Verdriet dient een doel, een uitlaatklep, net als alle andere emoties die we hebben. Zonder verdriet zouden we emotioneel overkoken.
Maak afscheid bespreekbaar; het zit immers in alles!
John Jille
www.JohnJille.nl
